Ìdánwò NAATI CCL Yoruba: ìlànà, àmì, ìforúkọsílẹ̀ àti èsì

Kí ni ìdánwò náà, ta ló sì ń ṣe é

Ìtumọ̀ ẹnu ni ìdánwò náà ń wọ̀n. Ẹ ó gbọ́ ìjíròrò tí a ti gbà sílẹ̀ ní ohùn, apá kọ̀ọ̀kan lẹ́yìn ìkejì, ẹ ó sì túmọ̀ rẹ̀ lẹ́nu láàrín Gẹ̀ẹ́sì àti Yorùbá, ní ẹ̀gbẹ́ méjèèjì. NAATI ni National Accreditation Authority for Translators and Interpreters; CCL sì dúró fún Credentialed Community Language.

NAATI kọ ọ́ sílẹ̀ pé ìbánisọ̀rọ̀ ní ìpele àwùjọ ni ìdánwò náà ń wọ̀n, kì í sì í ṣe ìwé-ẹ̀rí ọ̀jọ̀gbọ́n; yíyege rẹ̀ kò fún yín ní àṣẹ láti ṣiṣẹ́ ògbufọ̀ nínú ilé-ìwòsàn tàbí ilé-ẹjọ́. Ohun kan ni ó ń ṣe fún yín: àmì márùn-ún (5 points) nínú ìdánwò àmì (points test) fún fisa.

Ọ̀pọ̀ ìgbà, ẹni tí ó ń ṣe é ní èdè Yorùbá ti ń gbé Ọsirélíà, ó ń tọ ọ̀nà fisa 189, 190 tàbí 491, Gẹ̀ẹ́sì sì ti jẹ́ èdè ilé-ẹ̀kọ́ àti èdè iṣẹ́ rẹ̀ látìgbà èwe. Yàrá tí ìjíròrò náà ń gbé yín dé jẹ́ yàrá tí ẹ ti mọ̀: ìpàdé pẹ̀lú dókítà ìdílé, ìpè Centrelink lórí owó ìrànlọ́wọ́ tí wọ́n dá dúró, ìjà lórí owó-ìdúró (bond) ilé, ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò iṣẹ́. Ọ̀rọ̀ ojoojúmọ́ ni, ṣùgbọ́n ó wà ní ìpele ọ̀wọ̀ tí ẹ kì í sábà lò ní ilé.

Àwọn nọ́mbà tí ó ṣe pàtàkì, ní ojú kan:

Àmì márùn-ún (5 points) àti ọdún márùn-ún

Yíyege ìdánwò náà ń fi àmì márùn-ún (5 points) kún ìdánwò àmì (points test) fún fisa 189 (Skilled Independent), 190 (Skilled Nominated) àti 491 (Skilled Work Regional). Ìwọ̀n kan náà ni fún àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta. Ẹ ka ìlànà àmì fún fisa yín lórí immi.homeaffairs.gov.au.

Ọdún márùn-ún ni ìwé-ẹ̀rí náà máa wúlò fún. Ìyẹn fún yín ní ààyè láti ṣe ìdánwò náà kí ìbéèrè fisa yín tó gbóná, dípò kí ẹ dúró de ọ̀sẹ̀ tí gbogbo ìwé mìíràn ti ń bọ̀ lẹ́ẹ̀kan náà.

Ìdánwò kan ni ó gbà, kì í sì í ṣe ọ̀wọ́ ìdánwò. Ìdí nìyẹn tí ọ̀pọ̀ fi ń pinnu rẹ̀ kíákíá, tí wọ́n sì ń fa ìmúrasílẹ̀ sẹ́yìn títí di ọ̀sẹ̀ tó kẹ́yìn. Ohun tí NAATI ń béèrè lọ́wọ́ olùdíje wà lórí naati.com.au; ẹ ka á kí ẹ tó yan ọjọ́.

Ìlànà ìdánwò náà àti ohun èlò tí ẹ nílò

Ìjíròrò méjì ni ó wà nínú rẹ̀, ọ̀rọ̀ tó tó nǹkan bí 300 nínú ọ̀kọ̀ọ̀kan. A pín ìjíròrò kọ̀ọ̀kan sí apá tí ó tó nǹkan bí ọ̀rọ̀ 35. Ẹ ó gbọ́ apá kan, ẹ ó sì túmọ̀ rẹ̀ lẹ́nu sí èdè kejì, Gẹ̀ẹ́sì sí Yorùbá àti Yorùbá sí Gẹ̀ẹ́sì, bí wọ́n ṣe ń jáde. Kókó ọ̀rọ̀ mẹ́wàá ni wọ́n ń fà á yọ láti inú rẹ̀: ìlera, òfin, ìṣíkiri, ẹ̀kọ́, ìrànlọ́wọ́ àwùjọ, iṣẹ́, ìdáàbòbò (insurance), ọjà, ilé àti ìṣúná.

Bí apá kan ṣe rí nìyẹn. Ó kúrú lójú ìwé. Ṣùgbọ́n ní ọjọ́ ìdánwò, ẹ kò ní rí i ní ìkọ̀wé rárá: etí yín àti àkọsílẹ̀ tí ẹ kọ nígbà tí ó ń lọ nìkan ni ẹ ní.

Lórí ayélujára nìkan ni wọ́n ń ṣe é. Ọ̀rọ̀ NAATI fúnra rẹ̀ ni, ‘online only’. Ilé yín tàbí yàrá ìdákẹ́jẹ́ẹ́ mìíràn ni ẹ ó ti jókòó sí, pẹ̀lú olùṣọ́ tí ó ń wò yín látòkèèrè, lórí ẹ̀rọ Televic àti ProctorExam.

Ohun èlò tí NAATI tò jáde nìyí:

• Kọ̀ǹpútà tàbí láàpítọ́pù pẹ̀lú kámẹ́rà, makírófóònù àti agbóhùnsókè. Kò sí headset.
• Fóònù tàbí tábúlẹ́ẹ̀tì gẹ́gẹ́ bí kámẹ́rà kejì.
• Ìsopọ̀ ayélujára tí ó tó 10 Mbps ní ìgbàsílẹ̀ àti 1.5 Mbps ní ìfiránṣẹ́.

Àwọn ìlànà ọjọ́ ìdánwò tí kò sí nínú ojú-ìwé yìí — ohun tí ẹ lè ṣe bí apá kan bá bọ́ lọ́wọ́ yín, bébà àti kálámù, àti ohun tí ẹ ó ṣe pẹ̀lú àkọsílẹ̀ yín lẹ́yìn ìdánwò — wà nínú CCL Test Candidate Instructions ti NAATI. A kò ní tún wọn kọ níbí, nítorí NAATI ń ṣàtúnṣe wọn; ẹ ka ẹ̀dà tuntun rẹ̀ lórí naati.com.au kí ẹ tó jókòó.

Bí wọ́n ṣe ń fi àmì sí i

Láti orí àmì kíkún ni wọ́n ti ń dín in kù. Ohun tí ẹ bá fò (omission), ohun tí ẹ bá fi kún ọ̀rọ̀ náà (addition), ìtumọ̀ tí ó yí padà (distortion), àti ìdádúró gígùn ni ohun tí ń gba àmì lọ́wọ́ yín. Accent yín kò sí nínú rẹ̀. Gírámà pípé kò sì jẹ́ dandan; kíkó ìtumọ̀ lọ ní kíkún ni gbogbo iṣẹ́ náà.

Ohun kékeré ni ó sábà ń gba àmì jù: ọjọ́ tí ó bọ́ sílẹ̀, ‘kò ní’ tí ó di ‘ní’, ẹgbẹ̀rún tí ó sọnù nínú iye owó, orúkọ ìwé tí ó yí padà.

Ìjíròrò kọ̀ọ̀kan gbọ́dọ̀ dúró fúnra rẹ̀. Bí ẹ bá ṣe ìjíròrò àkọ́kọ́ dáadáa, tí ẹ sì ṣubú sí abẹ́ 29 nínú ìkejì, ẹ kò yege, bí àpapọ̀ yín tilẹ̀ ju 63 lọ. Nítorí náà ìmúrasílẹ̀ tí ó dá lórí kókó ọ̀rọ̀ kan tàbí méjì jẹ́ ewu: ìjíròrò tí ẹ kò retí ni ó lè fà yín sísàlẹ̀. Ẹ ṣọ́ra fún ilé-ẹ̀kọ́ tí ó ń polongo iye àwọn tí ń yege; a kò rí irú nọ́mbà bẹ́ẹ̀ lọ́dọ̀ NAATI.

Ìforúkọsílẹ̀: myNAATI, ọjọ́ àti owó

Lórí naati.com.au ni ìforúkọsílẹ̀ ń ṣẹlẹ̀, nínú àkọọ́lẹ̀ myNAATI yín. Ìlànà rẹ̀ ni ìwọ̀nyí:

1. Ẹ ṣí àkọọ́lẹ̀ myNAATI lórí naati.com.au.
2. Ẹ bẹ̀rẹ̀ ìbéèrè fún ìdánwò CCL, kí ẹ sì yan Yoruba gẹ́gẹ́ bí èdè yín.
3. Ẹ yan ọjọ́ àti àkókò tí ó wà nínú àtòjọ.
4. Ẹ san owó ìdánwò náà. A$814 ni NAATI tẹ̀ jáde ní àkókò tí a kọ ọ̀rọ̀ yìí (September 2026); ẹ ṣàyẹ̀wò naati.com.au fún owó tuntun.
5. Ẹ dán ohun èlò yín wò ṣáájú ọjọ́ náà: kámẹ́rà, makírófóònù, agbóhùnsókè, kámẹ́rà kejì àti ìsopọ̀ ayélujára.

Èsì àti ìwé-ẹ̀rí

Nípasẹ̀ ímeèlì ni èsì ń dé, nínú ọ̀sẹ̀ mẹ́rin sí mẹ́fà, gẹ́gẹ́ bí NAATI ṣe sọ. Ẹ fi ọ̀sẹ̀ yẹn sínú ètò yín. Bí ọjọ́ ìparí ìwé mìíràn bá ń sún mọ́lé, ọ̀sẹ̀ mẹ́fà lè gùn ju bí ó ṣe rí lójú ìwé lọ.

Bí ẹ bá yege, ọdún márùn-ún ni ìwé-ẹ̀rí náà máa wúlò fún. Ẹ gba ẹ̀dà rẹ̀ sílẹ̀, kí ẹ sì pa á mọ́ pẹ̀lú àwọn ìwé fisa yín tí ó kù, nítorí ìwọ̀nyí ni ẹ ó fi hàn nígbà tí ẹ bá ń béèrè àmì márùn-ún náà.

Ohun tí ó le nínú ìdánwò yìí ní èdè Yorùbá

Gbígbọ́ Gẹ̀ẹ́sì kì í ṣe ìṣòro fún ọ̀pọ̀ wa. Ìjáde ni. Bí ẹ ṣe lè kó ohun tí ẹ ṣẹ̀ṣẹ̀ gbọ́ jáde ní Yorùbá tí ó ṣe kedere, láìsí ìdádúró gígùn, ṣáájú kí apá tó ń bọ̀ tó dé, ni ìdánwò náà ń wọ̀n. Àwọn wọ̀nyí ni ibi tí ó ti ń wúwo:

• Ìwọ̀n nọ́mbà. Bí ‘ẹgbẹ̀rún’ bá bọ́ sílẹ̀ nínú iye owó, iye mìíràn pátápátá ni ẹ ti sọ. Àpẹẹrẹ Yorùbá ọ̀fẹ́ ti NAATI fúnra rẹ̀ kọ 600,000 dọ́là bí ‘Igba mẹ́ta Dọ́la’, tí ó ti pa ‘ẹgbẹ̀rún’ rẹ́. A kò lè sọ bí olùṣàyẹ̀wò yóò ṣe kà á, ṣùgbọ́n ẹ má fara wé e: ẹ kọ díjítì sílẹ̀ nínú àkọsílẹ̀ yín, kí ẹ sì sọ iye náà ní kíkún.
• Ìpele ọ̀wọ̀. ‘You’ Gẹ̀ẹ́sì kò sọ ipò ẹni fún yín; yàrá náà ni ẹ ti ń kà á, gẹ́gẹ́ bí NAATI ṣe ṣe é nínú ìjíròrò Yorùbá rẹ̀ (‘Ẹ káàsán’, ‘Inú mi dùn láti mọ̀ yín’). Ní ẹ̀gbẹ́ kejì, ‘wọ́n ní kí n padà wá’ tí ó dúró fún ẹnì kan gbọ́dọ̀ di ‘he’ tàbí ‘she’ ní Gẹ̀ẹ́sì.
• Gígùn. Ọ̀rọ̀ kan ṣoṣo Gẹ̀ẹ́sì lè di gbólóhùn ní Yorùbá: interview di ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò, unemployment di àìníṣẹ́ lọ́wọ́. Apá ọ̀rọ̀ 35 lè gùn sí i lẹ́nu yín, ìdádúró tí ó ń tẹ̀lé e sì ń gba àmì.
• Orúkọ àjọ Ọsirélíà. Centrelink, Medicare, superannuation, bulk billing. NAATI pa ‘Centrelink’ mọ́ ní Gẹ̀ẹ́sì nínú ìjíròrò Yorùbá rẹ̀, ó sì túmọ̀ ohun tí àjọ náà ń ṣe. Ẹ pinnu ọ̀nà yín fún ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ṣáájú ọjọ́ ìdánwò.

Yorùbá kò ní ìpín tirẹ̀ nínú ìlànà èdè fún ìdánwò CCL tí NAATI tẹ̀ jáde, nítorí náà ìlànà gbogbogbòò ni ó ń ṣiṣẹ́ lórí wa. Ohun méjì ni ó sọ tí ó tọ́ sí yín. Àkọ́kọ́: àwọn olùṣàyẹ̀wò mọ̀ pé ọ̀rọ̀ àti ìlò lè yàtọ̀ láàrín ilẹ̀ kan àti ìkejì nínú èdè kan náà, wọ́n sì ń fi ààyè sílẹ̀ fún ìyàtọ̀ yẹn nígbà ìfàmìsí. Ìkejì: níbi tí àwọn tó ń sọ èdè kan bá ti ń lo ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì déédéé, lílò rẹ̀ kì í gba àmì lọ́wọ́ ẹni. Ìyẹn ni ìdí tí ‘Centrelink’ fi lè dúró bí ó ṣe wà. Ìlànà lílò èdè ni, kì í ṣe àtòjọ ìyọkúrò àmì; kò sì dá gbólóhùn Gẹ̀ẹ́sì kíkún tí ẹ fi sílẹ̀ láìtúmọ̀ láre — ohun tí kò kọjá kò kọjá. Ẹ ka ojú-ìwé náà fúnra yín.

Ohun èlò ìdánrawò Yorùbá kò sì pọ̀. Ìjíròrò mẹ́rin ni NAATI tẹ̀ jáde lọ́fẹ̀ẹ́, Education, Employment, Financial àti Social Services, pẹ̀lú MP3 àti PDF, lórí ojú-ìwé ohun èlò ìdánrawò. Kò sí ti ìlera tàbí ti òfin nínú wọn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kókó ọ̀rọ̀ méjèèjì náà wà lára àwọn mẹ́wàá tí ìdánwò náà ń fà yọ.

Bí a ṣe ń múra sílẹ̀

Ohun kan náà ni gbogbo ìmúrasílẹ̀ dá lé: ẹ gbọ́ apá kan, ẹ túmọ̀ rẹ̀ ní ohùn rara, kí ẹ sì tẹ́tí sí ohun tí ó jáde lẹ́nu yín. Kíkà ìjíròrò lójú ìwé kì í ṣe ìdánrawò.

• Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìjíròrò Yorùbá ọ̀fẹ́ ti NAATI. Ẹ dá ohun tí ń jáde dúró ní ìparí apá kọ̀ọ̀kan, ẹ túmọ̀ rẹ̀ sókè, kí ẹ sì fi ohun tí ẹ sọ wé PDF tí ó bá a wá.
• Ẹ ka àwọn ìmọ̀ràn ìmúrasílẹ̀ àti ọ̀nà àkọsílẹ̀ fún bí a ṣe ń kọ nọ́mbà, ọjọ́ àti orúkọ sílẹ̀ kíákíá.
• Ẹ kọ́ àkójọ ọ̀rọ̀ NAATI CCL ní Yorùbá ní ohùn rara, kì í ṣe lójú ìwé nìkan.
• Ẹ ṣe ìdánrawò ní ẹ̀gbẹ́ méjèèjì, ní kókó ọ̀rọ̀ tí ẹ kò fẹ́ràn pẹ̀lú.