NAATI CCL Yoruba: àkọsílẹ̀, ìrántí àti ètò ìdánrawò

Apá tí ó tó ọ̀rọ̀ 35 ni ẹ ó gbọ́, lẹ́yìn náà ni ẹ ó tó sọ ọ́ jáde ní èdè kejì. Ohun kan ni ó ń pinnu àmì NAATI CCL Yoruba: bóyá gbogbo ohun tí ó wà nínú apá náà kọjá, láìsí ìdádúró gígùn. Àkọsílẹ̀ ni ohun èlò náà.

A ṣàtúnṣe rẹ̀ gbẹ̀yìn:

Ìdí tí ẹni tí Yorùbá rẹ̀ dára fi ń pàdánù àmì

Ìgbọ́ràn kì í ṣe ibi tí àmì ti ń sọnù. Ẹni tí ó ń ṣe ìdánwò yìí ní Yorùbá sábà máa ń jẹ́ ẹni tí ó lè bá ìyá rẹ̀ sọ̀rọ̀ ní Yorùbá fún wákàtí kan láìsí wàhálà, tí ó sì ń ka ìwé Gẹ̀ẹ́sì ní ibi iṣẹ́ ní Sydney tàbí Melbourne ní gbogbo ọjọ́. Ẹnu ni ó ń wó, lábẹ́ aago.

Ìyàtọ̀ wà láàrín sísọ Yorùbá àti gbígbé ọ̀rọ̀ ẹlòmíràn ní Yorùbá. Nígbà tí ẹ bá ń bá ẹbí yín sọ̀rọ̀, ẹ̀yin ni ẹ ń yan ọ̀rọ̀ náà: ohun tí kò bá wá lọ́wọ́ yín, ẹ ó yí i ká. Nínú ìdánwò náà, ọ̀rọ̀ ẹlòmíràn ni ẹ ń gbé, ọ̀nà ìyíká kò sì sí. Bí ‘bond’, ‘referral’ tàbí ‘rollover’ bá dé, ó dé.

Ìyẹn ni ìdí tí ẹni tí Yorùbá rẹ̀ dára jù fi máa ń dín ìmúrasílẹ̀ kù jù. Ó gbọ́ ìjíròrò ọ̀fẹ́ kan ti NAATI, ó yé e ní pátápátá, ó sì kà á sí pé ó ti mọ̀ ọ́n. Ohun tí kò ṣe ni pé kí ó gba ohùn ara rẹ̀ sílẹ̀ kí ó sì tẹ́tí sí i. Àwọn nǹkan wọ̀nyí ni ó máa ń wà nínú ìgbàsílẹ̀ ohùn àkọ́kọ́ ẹnì kan:

  • Ìdádúró gígùn nígbà tí ẹ bá ń wá ọ̀rọ̀ Yorùbá fún ‘bulk billing’ tàbí ‘urgent repair’
  • Ìdájọ́ kẹta tí ó bọ́ sílẹ̀ pátápátá nítorí pé ẹ ṣì ń ronú lórí ìdájọ́ àkọ́kọ́
  • Nọ́mbà tí ó yí padà: ọ̀sẹ̀ méjì di oṣù méjì, ọjọ́ kẹrìnlá di ọjọ́ kẹrin
  • Àfikún tí ẹ kò mọ̀ pé ẹ fi kún un: ‘ó ṣeé ṣe kí’, ‘bóyá’, ‘mo rò pé’ tí kò sí lẹ́nu olùsọ̀rọ̀ rárá

Ìmọ̀ ni gbogbo rẹ̀, kì í ṣe ẹ̀bùn àbínibí. Ẹnu ni a fi ń kọ́ ọ.

Ohun tí ó gbọ́dọ̀ wọ inú àkọsílẹ̀ yín

Àkọsílẹ̀ CCL ní iṣẹ́ kan ṣoṣo: kí ó dá ohun tí ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í rẹ̀wẹ̀sì nínú ìrántí yín padà. Ẹ kò ní àkókò láti kọ gbólóhùn kíkún, ẹ kò sì gbọ́dọ̀ gbìyànjú rẹ̀. Ohun mẹ́ta ni ó sábà ń sọnù kúrò nínú ìrántí nígbà tí apá kan bá gùn: díjítì, àìsí, àti ohun kẹta nínú àtòjọ.

  • Nọ́mbà àti ìwọ̀n. Ẹ kọ díjítì (14, 3:30, 2,240) pẹ̀lú ohun tí ó jẹ́ ní ẹ̀gbẹ́ rẹ̀: ọjọ́, dọ́là, ìgbà mélòó, ọdún mélòó. Díjítì kan tí ó bọ́ jẹ́ àmì tí ó lọ, kò sì sí ọ̀nà láti mú un padà.
  • Ọ̀rọ̀ àìsí. ‘Kò sí’, ‘ẹ má ṣe’, ‘wọn kò tíì’. Ẹ mú àmì kan tí ẹ ó mọ̀ (ìlà tí a fà kọjá ọ̀rọ̀ kan, tàbí àmì ‘¬’). ‘Wọn kò tíì gba ìwé yín’ tí ó jáde lẹ́nu yín bí ‘wọ́n ti gba ìwé yín’ ti yí gbogbo ìpè náà padà.
  • Àtòjọ. Ohunkóhun tí ó ju ohun méjì lọ: ìwé mẹ́ta, ìdí mẹ́ta, ààyè mẹ́ta. Ẹ kọ wọ́n ní ìtẹ̀lé, ọ̀kọ̀ọ̀kan lórí ìlà tirẹ̀. Ohun kẹta ni ó sábà máa ń sọnù.
  • Orúkọ. Orúkọ ènìyàn, ìlú, àjọ àti fọ́ọ̀mù ni kí ẹ kọ ní Gẹ̀ẹ́sì gan-an bí ó ṣe dé: Centrelink, Medicare, Werribee, Form 1. A kì í túmọ̀ wọn, a kì í sì í ké wọn kúrú.
  • Ìsopọ̀ ọgbọ́n. ‘Nítorí’, ‘ṣùgbọ́n’, ‘bí… bá’. Ọfà kan (→) ń gba ìdí àti àbájáde là; ìlà tí ó dúró ṣánṣán ń pín ohun tí ó ṣẹlẹ̀ kúrò lára ohun tí yóò ṣẹlẹ̀.

Èdè tí ọwọ́ yín yára jù ni kí ẹ fi kọ ọ́. Ọ̀pọ̀ àwọn tí wọ́n kàwé ní Nàìjíríà yára ní Gẹ̀ẹ́sì, nítorí Gẹ̀ẹ́sì ni wọ́n ti fi ń kọ̀wé láti ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀. Kò sí ẹni tí ń wo àkọsílẹ̀ yín, kò sì sí àmì fún un. Ẹ lè fi àmì ohùn àti àmì abẹ́ sílẹ̀ pátápátá níbẹ̀, ẹ lè fi Gẹ̀ẹ́sì kọ apá kan kí ẹ sì fi Yorùbá kọ apá kejì. Ohun kan ṣoṣo tí ó ṣe pàtàkì ni pé kí ẹ lè kà á padà ní ojú ẹsẹ̀.

Ẹ ké ọ̀rọ̀ kúrú, kí ẹ sì lo àmì kan náà ní gbogbo ìgbà: Ctr fún Centrelink, Dr fún dókítà, k fún ẹgbẹ̀rún, ‘w/’ fún pẹ̀lú. Ìkékúrú tí ẹ ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣẹ̀dá ní ọjọ́ ìdánwò kì í ṣiṣẹ́; èyí tí ẹ ti kọ ní ọgọ́rùn-ún ìgbà ni ó ń ṣiṣẹ́.

Àpẹẹrẹ: apá kan, àti àkọsílẹ̀ tí ó tó fún un

Apá tí ó tẹ̀lé yìí jọ ohun tí ó lè dé nínú ìjíròrò ilé. Ìjà wà láàrín ẹni tí ń yá ilé àti ilé-iṣẹ́ abániwálé, òṣìṣẹ́ ilé-iṣẹ́ náà sì ń sọ̀rọ̀ ní Gẹ̀ẹ́sì.

Ohun tí ẹ gbọ́: “The owner has agreed to fix the leaking roof, but not before the fourteenth. Your bond is 2,240 dollars and it is held by the RTBA, not by our agency. If you want the repairs sooner than that, you can lodge an urgent repair request with the tribunal.”

Àkọsílẹ̀ tí ó tó:

  • owner OK → orùlé (leak)
  • ¬ ṣáájú 14th
  • bond 2,240 → RTBA (¬ agency)
  • yá ju bẹ́ẹ̀? → urgent repair req → tribunal

Ìlà mẹ́rin, ọ̀rọ̀ díẹ̀. Ṣùgbọ́n ohun mẹ́rin tí ó lè pa àmì ni wọ́n gbé: àìsí méjì (kò ní ṣẹlẹ̀ ṣáájú ọjọ́ kẹrìnlá; kì í ṣe ilé-iṣẹ́ náà ni ó gbé owó náà), díjítì méjì, orúkọ àjọ kan tí a kò gbọ́dọ̀ túmọ̀, àti ipò kan tí ó gbọ́dọ̀ dúró bí ipò (bí ẹ bá fẹ́ kí ó yá). Àwọn àìsí méjì náà ni ó rọrùn jù láti fò, ìyẹn sì ni ó ń yí ìtumọ̀ gbogbo apá náà padà.

Ní ẹ̀gbẹ́ kejì, ẹni tí ń yá ilé náà dáhùn ní Yorùbá: “Òjò ti bà á jẹ́ lẹ́ẹ̀mejì lóṣù yìí. Wọ́n ní kí n dúró, ṣùgbọ́n ọmọ mi obìnrin ní ààrùn ikọ́ èémí, ilé náà sì ti kún fún ìmùkúmùkú.” Àkọsílẹ̀ náà lè jẹ́ ìlà mẹ́ta péré: rain x2 / oṣù yìí‘wait’daughter: asthma + mould.

Ohun méjì ni ó ń pa àmì níbẹ̀. ‘Lẹ́ẹ̀mejì lóṣù yìí’ gbọ́dọ̀ jáde bí “twice this month”, kì í ṣe “a few times recently”. Àti ‘ọmọ mi obìnrin’: ‘ó’ Yorùbá kò sọ akọ tàbí abo, ṣùgbọ́n Gẹ̀ẹ́sì ń béèrè rẹ̀ ní gbogbo gbólóhùn. Ẹ kọ F tàbí M sí ẹ̀gbẹ́ orúkọ ẹnìkọ̀ọ̀kan nínú àkọsílẹ̀ yín ní ìbẹ̀rẹ̀ ìjíròrò náà, kí ẹ má baà dúró ní àárín apá kan láti wádìí rẹ̀.

Àwọn ibi tí Yorùbá ti ń ta kò lábẹ́ aago

Ìmọ̀ ni ìwọ̀nyí, ẹ sì lè kọ́ wọn. Ohun tí ó wọ́pọ̀ nínú gbogbo wọn ni pé wọ́n ń béèrè ìpinnu lọ́wọ́ yín ní kíákíá. Ẹ ṣe ìpinnu náà ṣáájú ọjọ́ ìdánwò, kí ẹ má baà ṣe é ní àárín apá kan.

  • Ìpele ọ̀wọ̀: ẹ/yín àti o/rẹ. ‘You’ Gẹ̀ẹ́sì kò sọ ìpele fún yín; yàrá náà ni ẹ ti ń kà á. Dókítà sí àgbàlagbà, ará ìlú sí òṣìṣẹ́ Centrelink: ‘ẹ/yín’. Òbí sí ọmọ rẹ̀, ọ̀rẹ́ sí ọ̀rẹ́: ‘o/rẹ’. Ìjíròrò Yorùbá ti NAATI fúnra rẹ̀ ń lo ọ̀rọ̀ ọ̀wọ̀: ‘Ẹ káàsán Arábìnrin Black’, ‘Inú mi dùn láti mọ̀ yín’. Ẹ yan ìpele kan fún ẹni kọ̀ọ̀kan ní ìbẹ̀rẹ̀, kí ẹ sì dúró lé e títí dópin.
  • ‘Wọ́n’ tí ó dúró fún ẹnì kan. Nígbà tí ẹ bá ń padà sí Gẹ̀ẹ́sì, ‘wọ́n ní kí n padà wá’ tí ó tọ́ka sí dókítà kan ṣoṣo gbọ́dọ̀ di “he told me to come back” tàbí “she told me”. Bí ‘they’ bá jáde, ẹ ti fi ènìyàn kún ìtàn náà.
  • Nọ́mbà. Ètò ìṣirò Yorùbá dá lórí ogún, ó sì ń yọ kúrò nínú rẹ̀: ẹ̀ẹ́dógún (15), ẹẹ́rìndínlógún (16), ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n (25). Ìwọ̀n náà ni ó gbọ́dọ̀ dúró. Bí ‘ẹgbẹ̀rún’ bá bọ́ sínú iye owó kan, iye náà ti di òmíràn pátápátá. Ẹ kọ díjítì sílẹ̀, ẹ sì sọ ọ́ ní kíkún: ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀ta dọ́là.
  • Gígùn Yorùbá. Ọ̀rọ̀ kan Gẹ̀ẹ́sì lè di gbólóhùn ní Yorùbá: interview → ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò, appointment → àdéhùn ìpàdé, eligibility → yíyẹ fún. Apá tí ó tó ọ̀rọ̀ 35 ní Gẹ̀ẹ́sì lè gùn síwájú sí i ní Yorùbá, ìdádúró sì ń tẹ̀lé gígùn. Ẹ mú àwọn gbólóhùn kúkúrú tí ó ti mọ́ ẹnu yín dì mú.
  • Ẹ̀ka-èdè. Yorùbá àjùmọ̀lò ni kí ẹ dáhùn ní, bí ó ti wù kí Ìjẹ̀bú, Ẹ̀gbá, Èkìtì, Ìjẹ̀ṣà tàbí Oǹdó ilé yín rí. Kò sí ìpín ẹ̀ka-èdè nínú ìdánwò náà, accent yín kò sì sí nínú àmì.
  • Ìdàpọ̀ èdè. Ọ̀rọ̀ àyálò tí ó ti di Yorùbá kò lè pa àmì: fisa, dọ́là, kọ̀ǹpútà, fọ́ọ̀mù. NAATI fúnra rẹ̀ lo ‘Dọ́la’ àti ‘kọ̀ǹpútà’ nínú àwọn ìjíròrò Yorùbá rẹ̀. Ṣùgbọ́n gbólóhùn Gẹ̀ẹ́sì kíkún tí ẹ fi sílẹ̀ láìtúmọ̀ lè kà bí ìtumọ̀ tí kò kọjá.

Àpẹẹrẹ ìṣúná Yorùbá ti NAATI fúnra rẹ̀ kọ 600,000 dọ́là bí ‘Igba mẹ́ta Dọ́la’, ó sì kọ 70,000 bí ‘Àádọ́rin Dọ́là’. Àwọn méjèèjì ti pa ‘ẹgbẹ̀rún’ rẹ́. Ẹ má ṣe tẹ̀lé wọn. Bí ìṣirò ogún-ogún bá ń fà yín sẹ́yìn nígbà ìdánrawò, ẹ yan ọ̀nà kan ṣoṣo fún ìjíròrò kan pátá, kí ẹ sì dúró lé e; ibi tí ẹ bá ti yí ọ̀nà padà ní àárín ni díjítì ti ń sọnù.

Ìrántí àti aago: ohun tí ẹ ó ṣe nígbà tí ọkàn bá dojú rú

Ohun tí ó máa ń ṣẹlẹ̀ ni pé apá kan gùn ju bí ẹ ṣe retí lọ, ohun kan sì fọ́ nínú ìrántí yín ní àárín rẹ̀. Ohun tí ẹ ó ṣe ní ìṣẹ́jú náà ni ó ń pinnu iye àmì tí ẹ ó pàdánù.

  • Ẹ máa lọ dé òpin apá náà. Bí ọ̀rọ̀ kan bá sọ nù, ẹ fi ààyè sílẹ̀ fún un, ẹ sì tẹ̀síwájú sí èyí tí ó tẹ̀lé e. Ìbẹ̀rẹ̀ tuntun ń jẹ àkókò, ó sì ń fi ìdádúró kún un.
  • Ẹ má ṣe tún gbólóhùn kan sọ ní ẹ̀ẹ̀mejì. Àtúnsọ dà bí ìdádúró ní etí olùṣàyẹ̀wò, kò sì ń mú àmì tí ó ti lọ padà.
  • Ẹ má ṣe fi àlàyé kún un. ‘Ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pé...’ tí kò sí lẹ́nu olùsọ̀rọ̀ jẹ́ àfikún, wọ́n sì ń kà á bí ohun tí ó bọ́ sílẹ̀.
  • Bí ọ̀rọ̀ kan bá bọ́ lọ́wọ́ yín, ẹ gbé èrò gbogbo gbólóhùn náà lọ. Ọ̀rọ̀ kan tí ó sọnù kéré sí gbólóhùn kíkún tí ó sọnù.
  • Ẹ sọ ọ́ ní ìwọ̀n kan, ní ìdákẹ́ jẹ́ẹ́. Ìyára tí ó pọ̀ jù ń mú kí ọ̀rọ̀ dàrú, ìyẹn sì ń dà bí ìtumọ̀ tí ó yí padà.

Ohun tí ẹ lè ṣe bí apá kan bá bọ́ lọ́wọ́ yín ni NAATI ń pinnu, ó sì wà nínú CCL Test Candidate Instructions rẹ̀, kì í ṣe nínú ọ̀rọ̀ wa. Ẹ ka ẹ̀dà tuntun rẹ̀ lórí naati.com.au, ṣùgbọ́n ẹ má ṣe fi ṣe ètò ìdáàbòbò: ẹ ṣe ìdánrawò bí ẹni pé apá kọ̀ọ̀kan yóò kọjá ẹ̀ẹ̀kan ṣoṣo.

Ọ̀nà kan wà láti fẹ ìrántí yín sí i, kò sì ní ohun èlò kankan nínú. Ẹ gbọ́ apá kan, ẹ pa ẹ̀rọ náà, kí ẹ sì sọ ọ́ padà ní èdè kan náà, láìsí àkọsílẹ̀. Nígbà tí ìyẹn bá ti rọrùn, ẹ fi àkọsílẹ̀ kún un, lẹ́yìn náà kí ẹ yí èdè padà. Ìròyìn rédíò tàbí ìròyìn BBC Yorùbá ìṣẹ́jú mẹ́ta dára fún un: ohùn tí ẹ kò mọ̀, ọ̀rọ̀ tí ẹ kò retí.

Ètò ìdánrawò ọ̀sẹ̀ mẹ́rin sí mẹ́fà

Ètò tí ó ṣeé ṣe fún ẹni tí ó ń ṣiṣẹ́ ní kíkún: ìṣẹ́jú ogójì ní ọjọ́ mẹ́rin nínú ọ̀sẹ̀. Ìtẹ̀lé ni ó ṣe pàtàkì jù, ju iye wákàtí lọ.

  1. Ọ̀sẹ̀ 1: ìwọ̀n ìbẹ̀rẹ̀. Ẹ ṣe ìjíròrò Yorùbá ọ̀fẹ́ kan ti NAATI láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin, pẹ̀lú ẹ̀rọ ìgbàsílẹ̀ ohùn. Lẹ́yìn náà, ẹ tẹ́tí sí i pẹ̀lú PDF náà ní ọwọ́ yín, kí ẹ sì kọ gbogbo ohun tí ó bọ́ sílẹ̀. Ìwé iṣẹ́ yín nìyẹn.
  2. Ọ̀sẹ̀ 2: gbólóhùn tí ó ń pẹ́ dé. Ẹ mú àwọn kókó ọ̀rọ̀ mẹ́ta tí ó wúwo jù lórí yín (ìlera, Centrelink, ilé), kí ẹ sì kọ gbólóhùn Yorùbá kúkúrú fún àwọn èrò tí ó ń pẹ́ dé lẹ́nu yín. Ẹ sọ wọ́n ní ohùn rara títí wọn ó fi yára.
  3. Ọ̀sẹ̀ 3: apá-ní-apá, ẹ̀gbẹ́ méjèèjì. Apá kan, àkọsílẹ̀ kan, ìtumọ̀ kan, láìsí ìdúró. Ẹ ṣe ìdajì rẹ̀ ní Gẹ̀ẹ́sì → Yorùbá, ìdajì ní Yorùbá → Gẹ̀ẹ́sì. Ẹ̀gbẹ́ Gẹ̀ẹ́sì → Yorùbá ni ó gbọ́dọ̀ gba àkókò púpọ̀ jù.
  4. Ọ̀sẹ̀ 4: ìjíròrò kíkún. Ìjíròrò méjì lẹ́ẹ̀kan náà, láìsí ìdáwọ́dúró, bí ọjọ́ ìdánwò gan-an. Àárẹ̀ tí ó ń dé nínú ìjíròrò kejì ni ìdí tí ìlà 29/45 fi ń kó àwọn ènìyàn.
  5. Ọ̀sẹ̀ 5 sí 6, bí ẹ bá ní wọn: àtúnṣe. Ẹ padà sí àwọn apá tí ẹ ti pàdánù àmì nínú wọn nìkan. Ẹ tún wọn ṣe títí wọn ó fi kọjá ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ lẹ́ẹ̀mẹta.

Ohun kan ni ẹ ó pàdé níbẹ̀. Ìjíròrò ọ̀fẹ́ mẹ́rin péré ni NAATI tẹ̀ jáde ní Yorùbá: Education, Employment, Financial àti Social Services. Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì, ẹ ó ti mọ ìdáhùn wọn sórí, ìdánrawò náà kò sì ní jẹ́ ìdánrawò mọ́. Ìjíròrò tuntun ni ohun tí ó kù.

Ẹ fi àkọsílẹ̀ yín ṣe ìjíròrò tuntun kan. Àdánwò kíkún kan àti ìdánrawò kan wà lọ́fẹ̀ẹ́, pẹ̀lú àmì àti àlàyé fún apá kọ̀ọ̀kan.

Ẹ ṣe àdánwò lọ́fẹ̀ẹ́

Bí a ṣe ń lo àwọn fídíò ìdánrawò ọ̀fẹ́ náà

Àwọn ìjíròrò Yorùbá tí ó wà lórí ìkànnì YouTube wa ń ṣiṣẹ́ bí ẹ bá lò wọ́n bí ìdánwò. Ìkàsílẹ̀ àkókò ń tẹ̀lé apá kọ̀ọ̀kan: ẹ sọ ìtumọ̀ yín sókè nígbà náà gan-an, ẹ kò sì ní dúró de ìdáhùn tí ó tọ́.

  • Ẹ fi fóònù kan gba ohùn yín sílẹ̀ nígbà tí ẹ ń wo fídíò náà lórí ẹ̀rọ mìíràn.
  • Ẹ ṣe àkọsílẹ̀ lórí bébà ní àkókò kan náà. Àkọsílẹ̀ tí a kò ṣe ìdánrawò rẹ̀ kì í ṣiṣẹ́ ní ọjọ́ ìdánwò.
  • Lẹ́yìn náà ni ẹ ó tẹ́tí sí ohùn ara yín, pẹ̀lú ìwé kan: ohun tí ó bọ́, ohun tí ẹ fi kún un, àti ibi tí ẹ dúró sí.
  • Ẹ̀dà kúkúrú tí ó wà nísàlẹ̀ yìí dára fún inú ọkọ̀ ojú irin ní àárọ̀: apá kan, ìtumọ̀ kan, ẹ sì tẹ̀síwájú.

Ọ̀wọ́ fídíò ìmúrasílẹ̀ ní Gẹ̀ẹ́sì (àkọsílẹ̀, àkójọ ọ̀rọ̀, ìlànà ìdánwò) wà lórí ìkànnì kan náà.

Ọjọ́ ìdánwò: yàrá, ẹ̀rọ àti ìṣẹ́jú àkọ́kọ́

Lórí ayélujára nìkan ni wọ́n ń ṣe ìdánwò náà, láti ilé yín, pẹ̀lú olùṣọ́ (proctor) tí ń wò yín. Àtòjọ ohun èlò tí NAATI ń béèrè wà lórí ojú-ìwé ìtọ́sọ́nà wa; ẹ dán gbogbo rẹ̀ wò ní ọ̀sẹ̀ kan ṣáájú, kì í ṣe ní òwúrọ̀ ọjọ́ náà.

Yàrá náà ni ìdajì iṣẹ́ náà. Ẹ ti ẹnu ọ̀nà, ẹ sọ fún àwọn ará ilé pé kí wọ́n má ṣe wọlé, ẹ pa ìkìlọ̀ fóònù rẹ́, ẹ sì fi omi kan sí orí tábìlì. Ariwo ilé kì í pa àmì fúnra rẹ̀; ohun tí ó ń pa àmì ni pé ẹ ó dúró láti wádìí bóyá ohun tí ẹ gbọ́ ni ó sọ.

Ìṣẹ́jú àkọ́kọ́ ni ó máa ń pọn dandan jù. Ẹ ṣe ìdánrawò gbẹ̀yìn yín ní àkókò kan náà ti ọjọ́ tí ìdánwò yín yóò wáyé. Ohùn àárọ̀ àti ohùn alẹ́ yàtọ̀ sí ara wọn. Ẹ sì sọ ọ̀rọ̀ díẹ̀ ní Yorùbá rara ṣáájú kí ẹ tó wọlé, kí ẹnu má baà kọ́kọ́ ṣí sí Yorùbá lórí apá àkọ́kọ́ ti ìdánwò náà.

Àwọn ìbéèrè tí ó wọ́pọ̀

Báwo ni mo ṣe lè kọ àkọsílẹ̀ kíákíá nígbà ìdánwò náà?

Ẹ kọ díjítì, ọ̀rọ̀ àìsí, àtòjọ àti orúkọ nìkan sílẹ̀; ẹ fi ìyókù sílẹ̀ fún ìrántí yín. Ìlà kan fún èrò kan, láti òkè sí ìsàlẹ̀, ní èdè tí ọwọ́ yín yára jù. Ẹ ṣe àkọsílẹ̀ ní gbogbo ìgbà tí ẹ bá ń ṣe ìdánrawò ìtumọ̀, kí ó má baà jẹ́ ohun tuntun ní ọjọ́ ìdánwò.

Báwo ni a ṣe ń kọ nọ́mbà, ọjọ́ àti orúkọ sílẹ̀ kíákíá nígbà ìdánwò?

Ẹ kọ wọ́n gan-an bí ẹ ṣe gbọ́ wọn: díjítì fún nọ́mbà, Gẹ̀ẹ́sì fún orúkọ ènìyàn, ìlú àti àjọ. Àwọn ni àmì tí ó rọrùn jù láti pàdánù, wọ́n sì rọrùn jù láti gbà là. Ohun gbogbo mìíràn ni kí ẹ fi àmì tàbí ìkékúrú kọ.

Ṣé mo lè kọ àkọsílẹ̀ (note-taking) nígbà ìdánwò NAATI CCL?

NAATI ni ó ń pinnu ìyẹn, ìlànà rẹ̀ sì wà nínú CCL Test Candidate Instructions: bébà wo, kálámù wo, àti ohun tí ẹ ó ṣe pẹ̀lú rẹ̀ lẹ́yìn ìdánwò. Ẹ ka ẹ̀dà tuntun rẹ̀ lórí naati.com.au kí ẹ tó jókòó. Ohun tí ó dájú ni pé àkọsílẹ̀ jẹ́ apá pàtàkì nínú ìmúrasílẹ̀ CCL, ẹ sì gbọ́dọ̀ ṣe ìdánrawò rẹ̀ ní gbogbo ìgbà.

Àwọn àṣìṣe wo ló máa ń mú kí àwọn èèyàn kùnà NAATI CCL?

Ohun tí ó bọ́ sílẹ̀, ohun tí a fi kún un, ìtumọ̀ tí ó yí padà àti ìdádúró gígùn ni wọ́n ń yọ àmì fún. Nínú Yorùbá, mẹ́ta ni a sábà máa ń rí: ọ̀rọ̀ àìsí tí ó fò, díjítì tí ó yí padà, àti ìbẹ̀rẹ̀ tuntun ní àárín apá kan. Ìjíròrò kan ṣoṣo tí ó bọ́ sísàlẹ̀ 29/45 ti tó láti dá gbogbo ìdánwò náà dúró.

Ṣé ìdánwò NAATI CCL Yoruba ṣòro?

Ibì kan ni ó ti ṣòro: sísọ ohun tí ẹ ṣẹ̀ṣẹ̀ gbọ́ jáde ní kíkún, ní èdè kejì, láàrín àkókò kúkúrú. Gbígbọ́ Gẹ̀ẹ́sì kì í ṣe ìṣòro fún ọ̀pọ̀ àwọn tí wọ́n kàwé ní Nàìjíríà; ọ̀rọ̀ ìṣúná, orúkọ àjọ Ọsirélíà àti ìpele ọ̀wọ̀ ni ó ń fà wọ́n sẹ́yìn ní ẹ̀gbẹ́ Gẹ̀ẹ́sì → Yorùbá. A kò lè sọ iye àwọn tí ń yege; ohun tí a lè sọ ni pé ìdánrawò ẹnu ni ó ń yí ẹ̀gbẹ́ náà padà.

Báwo ni a ṣe ń sọ àwọn nọ́mbà ńlá bíi 600,000 dọ́là ní Yorùbá?

Ẹ kọ díjítì náà sílẹ̀ bí ẹ ṣe gbọ́ ọ, kí ẹ sì sọ ọ́ ní kíkún: ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀ta dọ́là. Bí ‘ẹgbẹ̀rún’ bá bọ́, iye náà ti di òmíràn pátápátá. Àpẹẹrẹ ìṣúná Yorùbá ti NAATI fúnra rẹ̀ kọ ọ́ bí ‘Igba mẹ́ta Dọ́la’, tí ó ti pa ‘ẹgbẹ̀rún’ rẹ́; ẹ má ṣe tẹ̀lé e.

Ṣé mo lè da èdè Gẹ̀ẹ́sì pọ̀ mọ́ Yorùbá (code-switching) nínú ìdánwò náà?

Ọ̀rọ̀ àyálò tí ó ti di Yorùbá àti orúkọ àjọ Ọsirélíà kò ní pa àmì: fisa, dọ́là, kọ̀ǹpútà, Centrelink, Medicare. Ìlànà èdè CCL tí NAATI tẹ̀ jáde sọ pé wọn kì í yọ àmì fún ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí àwọn tó ń sọ èdè kan ń lò déédéé. Gbólóhùn Gẹ̀ẹ́sì kíkún tí ẹ fi sílẹ̀ láìtúmọ̀ ni ó léwu, nítorí ó lè kà bí ìtumọ̀ tí kò kọjá.

Níbo ni mo ti lè rí ohun èlò ìdánrawò NAATI CCL ní èdè Yorùbá lọ́fẹ̀ẹ́?

NAATI ń pín ìjíròrò Yorùbá mẹ́rin lọ́fẹ̀ẹ́ (Education, Employment, Financial àti Social Services) bí MP3 pẹ̀lú PDF, lórí ojú-ìwé ohun èlò ìdánrawò rẹ̀. Lẹ́yìn wọn, àwọn ìjíròrò Yorùbá wa lórí YouTube wà lọ́fẹ̀ẹ́ pẹ̀lú, àdánwò kíkún kan sì wà lọ́fẹ̀ẹ́ nínú Lingo Copilot CCL.

Ẹ wo ibi tí àmì ti ń lọ, kí ẹ tó san owó ìdánwò náà

Àdánwò kíkún kan àti ìdánrawò kan wà lọ́fẹ̀ẹ́, pẹ̀lú àmì àti àlàyé fún apá kọ̀ọ̀kan. Ẹ fi bébà àti kálámù ṣe é, bí ọjọ́ ìdánwò gan-an, kí ẹ sì tẹ́tí sí ohùn ara yín lẹ́yìn náà.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ lọ́fẹ̀ẹ́

Kò sí káàdì ìsanwó. Àdánwò kíkún kan àti ìdánrawò kan wà lọ́fẹ̀ẹ́.